Bilindiği üzere, 7104 sayılı Kanunla, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununda önemli değişiklikler yapılmış, hasılat esaslı vergileme sisteminin yasal altyapısı oluşturulmuştur.

Diğer taraftan, 6 şubat 2019 tarihli ve 718 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile il içinde halk otobüsü işletmelerinin hasılat esaslı vergilemeden yararlanabileceği ve vergi oranının yüzde 1,5 olacağı belirlenmiştir.

23 Mart 2019 tarihli ve 30723 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 25 Seri Numaralı Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 10. maddesi ile hasılat esaslı vergilemenin uygulanmasına ilişkin olarak açıklamalar yapılmıştır.

1. HASILAT ESASLI KDV SİSTEMİNDEN YARARLANACAK OLANLAR

Anılan Tebliğe göre, halk otobüsü işletmecisi olan işletme hesabı veya bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri hasılat esaslı KDV sisteminden yararlanabileceklerdir. Halk otobüsü işletmecilerinin, hasılat esaslı KDV sisteminden yararlanabilmeleri için;

- 5216 ve 5393 sayılı Kanunlar kapsamında ilgili belediyelerden ruhsat almış olmaları; - Yalnızca il içinde faaliyette bulunmaları; - Gelirlerinin tamamını elektronik ücret toplama sistemleri aracılığıyla tahsil etmeleri; - Faaliyetlerini (sürücüsü dahil) en az on sekiz oturma yeri olan araçlarla yapmaları; - Halk otobüsü işletmelerinin yanında başka bir faaliyetlerinin bulunmamaları gerekmektedir.

Örnek 1: Esnaf (A), belediyeden aldığı ruhsat kapsamında özel halk otobüsü ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunmaktadır. Bunun yanında 2 adet minibüsle de öğrenci taşıma servis hizmeti sunmaktadır. Buna göre (A), münhasıran özel halk otobüsü işletmeciliği faaliyetinde bulunmadığından hasılat esaslı vergilendirme usulünden yararlanması mümkün değildir.

2. BAŞVURU

Yukarıda yazılı şartları taşıyıp, hasılat esaslı vergilemeden yararlanmak isteyen halk otobüsü işletmecilerinin, bağlı oldukları vergi dairesine dilekçe ile başvuruda bulunmaları ve yukarıdaki şartları taşıdıklarını ispat eden belgeleri de dilekçeyle beraber vergi dairesine ibraz etmeleri gerekmektedir.

Vergi dairesine yapılan başvurunun ardından, mükelleflerin sunduğu belgeler vergi dairesince incelenecek ve başvurularının kabul edildiği bilgisi mükelleflere yazı ile tebliğ edilecektir. Hasılat esaslı vergileme sistemi, vergi dairesinin tebliğinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşında başlayacaktır.




Ayrıca, vergi dairesine yazılı başvuruda bulunarak hasılat esaslı KDV sistemine geçen mükellefler, iki yıl boyunca bu usulden vazgeçemezler.

Örnek 2: Özel halk otobüsü işleticisi (C), 25 Mart 2019 tarihinde hasılat esaslı vergilendirme usulüne göre vergilendirilmek üzere vergi dairesine başvurmuştur. Vergi dairesi, (C)’nin şartları sağladığını tespit etmiş ve hasılat esaslı vergilendirme usulüne göre vergilendirilmesinin uygun bulunduğuna dair yazıyı 28 Mart 2019 tarihinde kendisine tebliğ etmiştir. Buna göre (C), Nisan/2019 dönemi itibarıyla hasılat esaslı vergilendirme sistemine geçecek olup, Nisan/2021 dönemine kadar bu usulden vazgeçemeyecektir.

Yeni işe başlayanlardan bu usulde vergilendirmeyi talep edenlerin, işe başlama bildirimiyle birlikte başvuru yapmaları mümkündür.

3. VERGİNİN HESAPLANMASI, BEYANI VE ÖDENMESİ

Hasılat esaslı vergilendirme usulüne tabi mükellefler, bu usule göre hesapladıkları vergiyi 4 No.lu KDV Beyannamesi ile vergilendirme dönemini takip eden ayın 24. günü akşamına kadar beyan edecek ve aynı ayın 26. günü akşamına kadar ödeyeceklerdir.

Hasılat esaslı vergilendirme usulüne göre vergilendirilen mükellefler, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla alış belgelerinde gösterilen KDV ile hasılat esaslı vergilendirme usulüne göre beyan ederek ödedikleri KDV’yi işlemin mahiyetine göre gider veya maliyet, yaptıkları teslim ve hizmetler dolayısıyla hesapladıkları KDV’yi de gelir olarak dikkate alacaklardır.

Örnek 3: (B) Özel Halk Otobüsü işletmesi Nisan/2019 döneminde yapmış olduğu toplam 50.000 TL tutarındaki toplu taşıma hizmeti için 9.000 TL KDV hesaplamıştır. Mükellef bu dönemde akaryakıt, tamir bakım, personel vb. için 40.000 TL harcama yapmış ve 6.000 TL KDV ödemiştir. Bu durumda, mükellefin gerçek usulde vergilendirilmesi halinde ödemesi gereken KDV tutarı 3.000 TL (9.000-6.000) olarak hesaplanacaktır.

Bu mükellefin hasılat esaslı vergilendirme usulüne geçmesi halinde ödemesi gereken KDV tutarı 885 TL [(50.000+9.000)x%1,5] olacaktır.

Hasılat esaslı vergilendirme usulüne geçmesi nedeniyle mükellefin bu dönem için gelir vergisi beyannamesi ile beyan edeceği kazancı 10.000 TL (50.000-40.000) yerine, 12.115 TL [(50.000+9.000)– (40.000+6.000+885)] olacaktır.

Hasılat esaslı vergilendirme usulüne tabi olan mükelleflerin KDV tevkifatına tabi hizmetleri için düzenleyecekleri belgelerde alıcılar tarafından KDV tevkifatı yapılmayacaktır. Ancak bu mükelleflerin tevkifata tabi mal ve hizmet alımlarında KDV tevkifatı uygulanacaktır